W minionym 2025 roku, w Zespole Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych im. prof. Sylwestra Kaliskiego w Toruniu, odbyły się uroczystości związane z jubileuszami: 80-lecia powstania Szkoły, 100. rocznicy urodzin gen. dyw. prof. dr. hab. inż. Sylwestra Kaliskiego i 40-lecia nadania naszej placówce oświatowej Jego imienia.
Nie oznacza to, że Stowarzyszenie Przyjaciół Zespołu Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych zakończyło podejmowanie działań, których celem jest kultywowanie pamięci o wybitnym torunianinie i jego naukowych dokonaniach. Jedną z tych aktywności było zabieganie o umieszczenie, na jednym z toruńskich tramwajów, napisu „prof. Sylwester Kaliski”. Z inicjatywą tą wystąpił prezes Zarządu Stowarzyszenia – Jerzy Konopiński, a w ślad za tym Dyrekcja Szkoły i Zarząd Stowarzyszenia wystąpili, we wspólnym, obszernym wniosku, do Prezydenta Miasta Torunia w przedmiotowej sprawie. Efektem tego było umieszczenie Patrona naszej Szkoły na 21-osobowej liście kandydatów, w ogłoszonym przez Urząd Miasta Torunia wspólnie z Miejskim Zakładem Komunikacji, plebiscycie „Wybieramy patronów nowych tramwajów w Toruniu”.
Dotychczas toruńskie swingi nosiły imiona 22 ludzi znanych i uznanych, a urodzonych w naszym mieście, związanych z historią Torunia i jego rozwojem, których aktywność dotyczyła różnych dziedzin nauki, kultury, administracji, sportu, itd.
Są wśród nich, m.in.: Otton Steinborn – pierwszy prezydent Torunia po powrocie miasta do Polski w 1920 roku, Tymon Niesiołowski – wybitny malarz związany z UMK, Tony Halik – podróżnik, Marian Rose – znany żużlowiec, Jakub Kazimierz Rubinkowski – burmistrz Torunia z XVIII wieku, Wilhelmina Iwanowska – wybitna astronomka i prof. UMK, Grzegorz Ciechowski – muzyk rockowy, Samuel Bogumił Linde – twórca pierwszego dużego słownika języka polskiego, gen. Elżbieta Zawacka – żołnierz AK, cichociemna, prof. UMK, Mikołaj Kopernik – wybitny astronom, Ludwik Kolankowski – pierwszy rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. W tym zacnym gronie od 16 kwietnia znalazł się również prof. Sylwester Kaliski.
Nasz kandydat na patrona toruńskich tramwajów w głosowaniu internetowym uzyskał 627 głosów z ogólnej liczby 7 276, zajmując drugie miejsce. W ten sposób, Sylwester Kaliski, obok patronowania Zespołowi Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych, posiadania nazwy ulicy oraz tablicy pamiątkowej, honorować będzie nowy toruński tramwaj, promując wśród mieszkańców miasta i jego gości, osobę jednego z największych koryfeuszy fizyki XX wieku.
Fakt ten, będący powodem zadowolenia i dumy dla społeczności szkolnej i stowarzyszeniowej, jest jednak naszym poczynaniem jednostkowym.
Drugim działaniem Stowarzyszenia na rzecz honorowania osoby i kultywowania dokonań gen. dyw. prof. dr. hab. inż. Sylwestra Kaliskiego jest zorganizowanie i realizacja VIII edycji Święta Patrona Szkoły, które jest uroczystością cykliczną.
Tegoroczne Święto było wieloelementowe i trwało trzy dni. W dniu 20 maja 2026 roku doszło do spotkania roboczego dotyczącego dalszej współpracy Uczelni, Szkoły i Stowarzyszenia, w tym również wsparcia Działu Spraw Studenckich Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w organizowaniu kolejnych wersji Święta Patrona Szkoły. Jego uczestnikami ze strony WAT byli: mgr Małgorzata Podbielska, mgr Magdalena Puczkowska oraz płk. rez. mgr inż. Wiesław Szczygielski, ze strony Szkoły: jej dyrektor mgr Małgorzata Łopatko, a Stowarzyszenie reprezentował jego prezes Zarządu – mgr Jerzy Konopiński.
Zasadnicza część Święta Patrona Szkoły zrealizowana była w dniu 21 maja 2026 roku.
Władze oświatowe reprezentowane były przez panią mgr Irenę Zielińską – Dyrektor toruńskiej Delegatury Kuratorium Oświaty i Wychowania w Bydgoszczy i panią mgr Iwonę Kempińską – Inspektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta w Toruniu, która odczytała też list od Prezydenta Miasta Torunia Pana Pawła Gulewskiego, odnoszący się do naszej uroczystości.
Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie reprezentowana była przez: panią mgr Małgorzatę Podbielską – Kierownika Działu Spraw Studenckich WAT, pana płk. rez. mgr. inż. Wiesława Szczygielskiego – starszego specjalistę Działu i panią mgr Magdalenę Puczkowską – specjalistą w tym Dziale.
W imieniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Toruniu wystąpili: pani mgr Anna Załęcka-Peplińska – główny specjalista i pan mgr Maciej Smolarek – główny specjalista i rzecznik prasowy tego Urzędu, który w tym roku był sponsorem nagród w Szkolnym Quizie o prof. Sylwestrze Kaliskim.
Tradycyjnie nasze Święto Patrona Szkoły wiązało się z przekazaniem, ponad 80 osobowej grupie uczniów i nauczycieli, wiedzy z dziedziny fizyki laserów i informacji o roli gen. dyw. prof. dr. hab. inż. Sylwestra Kaliskiego w tworzeniu i rozwoju tej gałęzi nauki. Wykład „Cywilizacyjne zastosowania laserów” wygłosił pan płk. w st. spocz. prof. dr hab. inż. Zdzisław Jankiewicz. Wykład „Laserowa synteza termojądrowa. Początki i stan obecny” zaprezentował pan ppłk. w st. spocz. dr inż. Ryszard Wodnicki.
Obydwaj panowie są byłymi pracownikami naukowymi Instytutu Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.
Gośćmi uroczystości byli też absolwenci tej Uczelni- pan mjr w st. spocz. mgr inż. Stefan Smoliński (również absolwent ZSMEiE) z Gdańska i pan kmdr por. w st. spocz. mgr inż. Krzysztof Magnuszewski, również z Gdańska.
W imieniu absolwentów Szkoły obecny był pan inż. Tadeusz Bartnicki – Komplementariusz firmy Wrzosel Sp.k. w Toruniu.
Uroczystość otworzyła i powitała gości pani mgr Małgorzata Łopatko – dyrektor ZSMEiE, przekazując prowadzenie spotkania prezesowi Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół ZSMEiE – mgr. Jerzemu Konopińskiemu.
Prezes powitał i przedstawił gości imiennie, scharakteryzował cele i osiągnięcia Stowarzyszenia oraz istotę powołanego, z jego inicjatywy przez Stowarzyszenie, Święta Patrona Szkoły w 2018 roku.
W kolejnym punkcie programu prezes Zarządu, w towarzystwie pani Małgorzaty Łopatko – członkini Zarządu Stowarzyszenia, nadał tytuł Honorowego Członka Przyjaciół Zespołu Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych panom: inż. Tadeuszowi Bartnickiemu oraz ppłk. w st. spocz. dr. inż. Ryszardowi Wodnickiemu.
Następnie przedstawiciele władz Stowarzyszenia wręczyli Statuetkę Stowarzyszenia przyznaną Działowi Spraw Studenckich WAT, na ręce pani mgr Małgorzaty Podbielskiej – kierowniczki tego Działu.
Wszystkim obdarowanym wręczono też upominki rzeczowe związane z Patronem Szkoły, Toruniem i Szkołą. Poprzedziło to ww. wykład pana prof. Jankiewicza.
Dalszą część uroczystości stanowiło wręczenie dyplomów i nagród 5 zwycięzcom konkursu wiedzy o Patronie Szkoły – prof. Sylwestrze Kaliskim, spośród 175 uczniów klas pierwszych, którzy wzięli dobrowolny udział w tym niełatwym quizie.
Nagrody wręczyli przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Toruniu – tegorocznego sponsora nagród: pani mgr Anna Załęcka-Peplińska i pan mgr Maciej Smolarek oraz pani mgr Alicja Barwińska-Chmielewicz – realizatorka sprawdzianu wiedzy uczniów, nauczycielka ZSMEiE.
Zwycięzcami w 2026 roku byli:
- Franciszek Zieman I D – I miejsce
- Kacper Kiszewski I FM oraz Borys Pawłowski I C – II miejsce
- Jakub Kreczmański I H oraz Jan Rynicki I C – III miejsce.
Po tym wydarzeniu nastąpił wykład pana dr. inż. Wodnickiego.
Oficjalną część Święta Patrona Szkoły zakończył uroczysty obiad w świetlicy Internatu szkolnego dla gości uroczystości połączony z nieformalnymi, integracyjnymi rozmowami.
Towarzyszyło mu również robocze spotkanie pani mgr Katarzyny Kopczyńskiej i mgr Iwony Szczepańskiej – nauczycielek fizyki z panami: prof. dr. hab. inż. Zdzisławem Jankiewiczem i dr. inż Ryszardem Wodnickim na temat perspektyw stworzenia grupy uczniów, którzy mogliby pozyskiwać wiedzę z zakresy fizyki laserów, która to tematyka nie występuje w programie nauczania fizyki w technicznych szkołach średnich, a w konsekwencji opracować konkurs wiedzy o laserach, najpierw o zasięgu szkolnym, a następnie międzyszkolnym, np. dla szkół im. Sylwestra Kaliskiego w Polsce.
W trzecim dniu zrealizowane zostało spotkanie promocyjne pana płk. rez. mgr. inż. Wiesława Szczygielskiego z uczniami Szkoły informujące o Wojskowej Akademii Technicznej, warunkach naboru na studia i przebiegiem nauki.
Prelegent przeprowadził spotkanie w sposób niezwykle brawurowy i bardzo merytoryczny, co spowodowało szybki wzajemny kontakt interpersonalny owocujący ożywioną ciekawością wyrażoną bardzo licznymi, rzeczowymi pytaniami.
Ostatnim, bardzo podniosłym wydarzeniem tegorocznego Święta Patrona Szkoły, była uroczystość złożenia wiązanek i zapalenia znicza od Akademii, Szkoły i Stowarzyszenia pod tablicą upamiętniającą miejsce urodzenia i zamieszkiwania, w latach 1925-1945, Sylwestra Kaliskiego.
W tym przedsięwzięciu udział wzięli: poczet sztandarowy wraz ze sztandarem Zespołu Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych im. prof. Sylwestra Kaliskiego w Toruniu, dyrekcja i nauczyciele Szkoły, członkowie Stowarzyszenia Przyjaciół ZSMEiE na czele z jego prezesem Zarządu (organizatorem wszystkich części Święta), delegacja Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie, uczniowie Szkoły i pan Piotr Kłodawski – właściciel kamienicy, na której usytuowana jest tablica.
Tekst: Jerzy Konopiński
Zdjęcia: Renata Gac
Piotr Jagodziński
Piotr Kłodawski
Małgorzata Łopatko
Małgorzata Podbielska
Małgorzata Sentkowska
