Tkanki nabłonkowe

Jako gatunek biologiczny

Wersja PDF do pobrania (324342 b.)

Ogólna budowa nabłonków

Ogólna budowa nabłonków

Funkcje

Nabłonek pełni przede wszystkim funkcję ochronną, ale w związku z faktem, że jego komórki wytwarzają całą gamę dodatkowych tworów komórkowych, jak mikrokosmki, rzęski, wici, włoski itp., pełni też wiele innych funkcji, między innymi bierze udział we wchłanianiu pokarmu, chroni przed inwazją mikroorganizmów, bierze udział w wymianie gazów i wydalaniu.

Podział ze względu na budowę i kształt komórek

Nabłonek jednowarstwowy płaski

Nie utrudnia wymiany substancji. Występuje w pęcherzykach płucnych, naczyniach krwionośnych i nerkach.

Nabłonek jednowarstwowy sześcienny

Komórki posiadają prawie równe wymiary wysokości i szerokości, występuje w jajnikach, pęcherzykach tarczycy, cewkach nerkowych i oskrzelikach oddechowych, czyli tam gdzie występuje intensywne wchłanianie.

Nabłonek jednowarstwowy walcowaty

Zwykle posiadający na zewnętrznej powierzchni rzęski zwane mikrokosmkami ułatwiają wchłanianie (jajowód) czy stereocilia (jelita, żołądek).

Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy

Posiadający rzęski, które powstają na wolnej powierzchni i pomagają usuwać zanieczyszczenia (np. pyłowe); zbudowane są z wysokich komórek przypominających graniastosłupy oraz z komórek niższych o klinowatym kształcie; całość sprawia wrażenie nabłonka wielowarstwowego, jednak każda komórka spoczywa na błonie podstawnej; jądra umieszczone są na różnej wysokości (występuje w drogach oddechowych: jamie nosowej, krtani, tchawicy i oskrzelach).

Nabłonek wielowarstwowy płaski

Zbudowany z kilku warstw komórek - zewnętrzne wyraźnie spłaszczone. Intensywny podział w warstwach rozrodczych umożliwia stałe odnawianie całego nabłonka. Występowanie:

Podziały według funkcji

Pokrywające - rodzaj nabłonka tworzącego powierzchnie pokrywającą lub wyścielającą narządy.


Dwunastnica

Podziały według funkcji

Gruczołowe - zawiera komórki produkujące substancje takie jak pot

(A) komórka nabłonkowa migawkowa;
(B) komórka nabłonkowa nieurzęsiona;
(C) wydzielnicza komórka kubkowa;
(D) lepka warstwa śluzu (żel);
(E) wodnista warstwa śluzu (hipofaza);
(F) komórka podstawna;
(G) błona podstawna

Podziały według funkcji

Zmysłowe - zbudowane są z komórek zdolnych do odbierania bodźców. Przykładem nabłonka zmysłowego kręgowców może być siatkówka oku, nabłonek kubków smakowych na języku oraz odbierający bodźce akustyczne - nabłonek czuciowy w uchu wewnętrznym.