Tematy stałe
  Menu
Strona główna
Tematy stałe
Archiwum
  Kontakt
E-mail
  Wydarzenia
Rok szkolny 2018 / 2019
Rok szkolny 2017 / 2018
Rok szkolny 2016 / 2017
Rok szkolny 2015 / 2016
Rok szkolny 2014 / 2015
Rok szkolny 2013 / 2014
Rok szkolny 2012 / 2013
Rok szkolny 2011 / 2012
Rok szkolny 2010 / 2011
Rok szkolny 2009 / 2010
Rok szkolny 2008 / 2009
Rok szkolny 2007 / 2008
Rok szkolny 2006 / 2007
Rok szkolny 2005 / 2006
Rok szkolny 2004 / 2005
Rok szkolny 2003 / 2004
Rok szkolny 2002 / 2003
Rok szkolny 2001 / 2002
  Linki
Strona ZSMEiE
Biblioteka Pedagogiczna
 Nowa infografika
 Biblioteki on-Line
 Ciekawe linki
 Legalna kultura
 Biblioteki cyfrowe źródłem informacji
 Sztuka i archiwalia w sieci
 Teksty literackie i lektury w internecie
 Standardy oceny jakości pracy biblioteki szkolnej ZSMEiE w Toruniu
 Zasady sporządzania bibliografii załącznikowej i przypisów dokumentów drukowanych i elektronicznych
 Osobliwości książkowe biblioteki szkolnej ZSMEiE
 

 Nowa infografika

 Znajdują się tu:

 Początek strony
 

 Biblioteki on-Line

 Znajdują się tu:

 Początek strony
 

 Ciekawe linki

 Znajdują się tu:

 Początek strony
 

 Legalna kultura

 Znajdują się tu:

 Początek strony
 

 Biblioteki cyfrowe źródłem informacji

   Prezentacja multimedialna
 Biblioteki cyfrowe:
  • Biblioteki cyfrowe umożliwiają korzystanie ze swoich zasobów za pośrednictwem internetu w dowolnym miejscu i czasie
  • W polskich bibliotekach cyfrowych udostępniane są dokumenty z tzw. wolnej kultury (niepodlegające prawu autorskiemu). Należą tu:
    • zabytki piśmiennictwa (kanon literatury pięknej)
    • zbiory wymagające konserwacji (gazety, czasopisma)
    • zbiory często wykorzystywane (podręczniki, skrypty)
    • zbiory regionalne
  • Wśród bibliotek cyfrowych możemy wyróżnić:
    • biblioteki tematyczne, które mają precyzyjnie określony zakres i zasięg zbiorów (w Polsce głównie literackie)
    • projekty polegające na digitalizacji "wszystkiego",np. w Polskiej Bibliotece Internetowej. Trafia tu wszystko co twórcy uznają za ważne. Brak precyzyjnych kryteriów doboru
    • projekty realizowane pod nadzorem bibliotek narodowych. W Polsce jest to Cyfrowa Biblioteka Narodowa "Polona". Digitalizowane są najcenniejsze kolekcje bibliotek narodowych jak zabytki piśmiennictwa i literatura narodowa
 Federacja Bibliotek Cyfrowych - http://fbc.pionier.net.pl
  • Zasoby serwisów włączonych w Federację Bibliotek Cyfrowych tworzone są przez wyższe uczelnie, biblioteki, archiwa, muzea i różne ośrodki badawcze
  • Federacja Bibliotek Cyfrowych ma na celu:
    • agregowanie metadanych, co ułatwia przeszukiwanie zasobów polskich bibliotek cyfrowych
    • udostępnianie zagregowanych metadanych zewnętrznym serwisom, jak np. Europeana
  • Poszukiwanie materiałów możliwe poprzez wyszukiwanie proste i zaawansowane
  • Istnieje opcja odsyłająca użytkownika do konkretnej biblioteki cyfrowej (zakładka "digitalizacja")
 Cyfrowa Biblioteka Narodowa "Polona" - www.polona.pl
  • Gromadzi teksty literackie, naukowe, dokumenty historyczne, czasopisma, grafikę, fotografie, nuty i mapy
  • Ze względu na ograniczenia wynikające z prawa autorskiego biblioteka nie publikuje książek z ostatnich 70 lat
  • Zasoby można przeszukiwać standardowo w opisie i w tekście utworu, oraz wg. kolekcji tematycznych (np. powstanie styczniowe, Adam Mickiewicz) i podziału formalnego dokumentów (np. grafika, książki, muzykalia)
  • Pliki udostępniane są w formacie jpg, txt, pdf
 Polska Biblioteka Internetowa - www.pbi.edu.pl
  • W zasobach są: różnorodne publikacje w języku polskim, klasyka literatury polskiej, podręczniki akademickie, publikacje naukowe, książki dla niewidomych, starodruki, archiwalia, czasopisma, bogaty zbiór lektur szkolnych
  • Została uruchomiona w 2003 r. Od 2007r. zasoby nie są aktualizowane. W 2008 r. PBI przekazano Bibliotece Narodowej
  • Standardowe opcje wyszukiwania: wg. tytułu, autora, instytucji sprawczej oraz wydania
 Europeana - www.europeana.eu
  • Europejska Biblioteka Cyfrowa to instytucja unijna, do której przyłączona jest też polska Biblioteka Narodowa. Projekt ten został zainicjowany w 2005 r przez Komisję Europejską, a portal Europeana został uruchomiony w 2008 r.
  • Europeana ma na celu prezentowanie w ramach jednego portalu europejskiego dziedzictwa kulturowego i narodowego zgromadzonego m.in. w bibliotekach, archiwach, muzeach
  • Dostarcza materiałów przetłumaczonych na wszystkie języki krajów Unii Europejskiej
  • Nie gromadzi skanów nagrań filmowych, a tylko opisy i stąd "przechodzi" się do konkretnej biblioteki cyfrowej
  • Mamy tutaj m. in.:
    • możliwość wyszukiwania prostego i złożonego, przeglądania osi czasu, miniatur najpopularniejszych obiektów
    • możliwość selekcji wyników wyszukiwania wg. instytucji, języka, kraju, daty, typu dokumentu (tekst, obraz, audio, wideo)
 The European Library - http://www.theeuropeanlibrary.org
  • Serwis ten obejmuje katalogi i kolekcje cyfrowe z 48 europejskich bibliotek narodowych w 35 językach (także polską Bibliotekę Narodową)
  • Wyszukiwanie obejmuje zasoby katalogów, kolekcji cyfrowych, opisów kolekcji oraz indeks tematyczny kolekcji
  • Wyszukiwanie można ograniczyć wyłącznie do jednego kraju lub typu zasobu czy kolekcji
  • W celu przeszukiwania istnieje możliwość wyboru języka polskiego
 World Digital Library - http://www.wdl.org
  • Jest to inicjatywa UNESCO i Biblioteki Kongresu Stanów Zjednoczonych mająca na celu utworzenie biblioteki cyfrowej o światowym zasięgu
  • Istnieje możliwość wyszukiwania i przeglądania dokumentów wg. następujących kryteriów: miejsca (kontynent, kraj) , czasu, tematu, typu zasobów oraz instytucji
  • Brak możliwości przeszukiwania w języku polskim

 Przykłady polskich bibliotek cyfrowych:
 Kujawsko - Pomorska Biblioteka Cyfrowa - http://kpbc.umk.pl/dlibra
  • Zawiera dokumenty dostarczane przez instytucje nauki i kultury z tego regionu np. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
 Zachodniopomorska Biblioteka Cyfrowa "Pomerania" - http://www.ksiaznica.szczecin.pl/www/biblioteka-cyfrowa
  • Zawiera głównie pomeranika, dostarczane w ramach regionalnego projektu koordynowanego przez Książnicę Pomorską
 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa - http://www.wbc.poznan.pl/dlibra
  • Dokumenty tu zamieszczane gromadzone są i udostępniane przez liczne instytucje poznańskiego środowiska akademickiego np. Bibliotekę Kórnicką PAN
 Małopolska Biblioteka Cyfrowa - http://mbc.malopolska.pl/dlibra?action=ChangeLanguageAction&language=pl
  • Zawiera dokumenty prezentujące dziedzictwo kulturowe Małopolski, dostarczane przez różne instytucje tego regionu
 Śląska Biblioteka Cyfrowa - http://www.sbc.org.pl/dlibra
  • Materiały udostępniane przez biblioteki, instytucje nauki, kultury z historycznego i współczesnego terenu Śląska
 Pedagogiczna Biblioteka Cyfrowa - http://dlibra.up.krakow.pl:8080/dlibra/dlibra
  • Zawiera dokumenty dotyczące szeroko pojętej pedagogiki i nauk pokrewnych, które są udostępniane przez kilka instytucji pedagogicznych Krakowa
 Biblioteka Cyfrowa Ośrodka KARTA - http://www.dlibra.karta.org.pl/dlibra
  • Zawiera zdigitalizowane materiały archiwalne Ośrodka KARTA w Warszawie. Są to dokumenty dotyczące historii XX wieku, gromadzone m.in. w takich kolekcjach jak Archiwum Opozycji czy Archiwum Wschodnie
 Biblioteka Cyfrowa Ośrodka Rozwoju Edukacji - http://www.bc.ore.edu.pl/dlibra
  • Znajdują się tu materiały wspomagające pracę nauczycieli i proces edukacji
 Cyfrowa Biblioteka Druków Ulotnych Polskich i Polski Dotyczących z XVI, XVII i XVIII wieku - http://www.id.uw.edu.pl/dzialy/instytut/strona/cbdu
  • Projekt realizowany w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Zawiera możliwie wszystkie zachowane i opisane w literaturze tego typu dokumenty tamtego okresu, wykonane z mikrofilmów znajdujących się w Bibliotece Narodowej

Opracowała
Barbara Jackowska - nauczyciel bibliotekarz ZSMEiE w Toruniu
 Wykorzystano materiały:
  1. M. Kowalska: Literatura w polskich bibliotekach cyfrowych. Przegląd serwisów. "Biblioteka w Szkole" 2010 nr 1 s.15-16
  2. Biblioteki cyfrowe, serwisy i portale internetowe-nowe źródła informacji w pracy nauczyciela bibliotekarza. Materiały dla uczestników kursu. [kurs dla nauczycieli bibliotekarzy organizowany przez Bibliotekę Narodową w Warszawie]

 Początek strony
 

 Sztuka i archiwalia w sieci

   Prezentacja multimedialna
 Culture.pl - http://www.culture.pl
  • Portal Culture został poświęcony kulturze polskiej. Wydawcą portalu jest Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie
  • Culture.pl jest bazą wiedzy na temat polskich instytucji kultury, a także wydarzeń kulturalnych, dzieł wielu dziedzin sztuki oraz ich twórców
  • Serwis zawiera również bazę adresową Instytutów Polskich na świecie
  • Oprócz aktualności, baz adresowych i biogramów serwis prezentuje także wideorelacje i fotorelacje z ważnych wydarzeń kulturalnych
  • Serwis ten zawiera informator o takich polskich instytucjach jak: centra kultury, muzea, galerie, filharmonie, opery, teatry, biblioteki, archiwa, uczelnie artystyczne
  • W bazie serwisu znajdują się informacje o twórcach , dziełach i publikacjach z takich dziedzin jak: muzyka, malarstwo, grafika, rysunek, fotografia, film, teatr, literatura
 Fototeka Filmoteki Narodowej - http://www.fototeka.fn.org.pl
  • W serwisie Fototeka znajdziemy zasoby fotograficzne Filmoteki Narodowej związane tematycznie z historią filmu polskiego
  • Baza elektroniczna powstaje w oparciu o zgromadzone zbiory fotosów, negatywów i diapozytywów, pokazuje unikalne fotografie z polskich filmów, ich twórców i premiery filmowe
  • Fototeka oferuje podstawowe kryteria wyszukiwania: wg. tytułu filmu, serialu, osoby na zdjęciu oraz reżysera
  • Mamy możliwość sortowania wyników wyszukiwania m.in. wg. : rodzaju zdjęć (np. dokumentacyjne, studyjne), koloru zdjęć (barwne, czarno-białe), charakteru zdjęć (np. portretowe, grupowe)
 FilmPolski.pl - http://www.filmpolski.pl
  • Baza serwisu Film Polski tworzona jest od 1998 roku w Bibliotece i Ośrodku Informacji Filmowej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi
  • Serwis ten udostępnia szczegółowe informacje o wszystkich filmach polskich, zarówno fabularnych, kinowych, jak i serialach telewizyjnych, filmach dokumentalnych, animowanych i spektaklach Teatru TV powstałych na przestrzeni ostatnich stu lat. Zawiera także biogramy twórców, ich filmografie i galerie zdjęć
  • Ważne elementy serwisu to: kalendarium (informacje o wydarzeniach ze świata filmu), filmy z roku (wyszukiwarka filmów wg. roku produkcji), film w prasie polskiej (filmowa biografia wybranych czasopism polskich z kilkudziesięciu ostatnich lat)
 Web Gallery of Art - http://www.wga.hu
  • Serwis Web Galery of Art jest wirtualnym muzem Europejskiego malarstwa i rzeźby
  • Kolekcja dzieł zawartych na stronie pochodzi z okresu od XI do połowy XIX wieku ( będące obecnie w domenie publicznej)
  • Serwis zapewnia rozbudowane narzędzia wyszukiwania i przeglądania w bazie. Można wyszukiwać wg. nazwiska artysty, tytułu dzieła, okresu, w którym powstało dzieło, szkoły, z której wywodził się artysta, typu dzieła (malarstwo, rzeźba, grafika, ceramika, itd), dziedziny, jakiej dzieło dotyczy (religia, historia, portret, itd), lokalizacji oryginału dzieła
  • Podczas przeglądania wybierając z menu np. opcję dual mode, a następnie exampl (po prawej stronie) mamy możliwość porównania obrazów. Wybierając opcję postcard, możemy wysłać kartkę pocztową z wybranym dziełem
  • WGA udostępnia także nagrania dzieł wybitnych kompozytorów muzyki klasycznej (w menu opcja music)
 Arcydzieła Malarstwa Polskiego-Galeria - http://artyzm.com
  • Serwis ten istnieje nieprzerwanie od czerwca 1999 roku
  • Kolekcja tej galerii zawiera obrazy polskich malarzy i szczegółowe informacje o ich twórcach
  • Po stronie poruszamy się za pomocą indeksu malarzy i ich dzieł oraz indeksu tematycznego zawierającego główne motywy pojawiające się w malarstwie. Poszukiwać możemy także wg. muzeów, w których zgromadzone są oryginalne dzieła
  • Serwis prezentuje także kolekcję obrazów malarzy polskich wystawionych w zagranicznych domach aukcyjnych
 Galeria Malarstwa Polskiego - http://www.pinakoteka.zascianek.pl
  • Serwis ten prezentuje malarstwo związane z polską historią i kulturą
  • Galeria prezentuje listę twórców, wraz z życiorysami oraz liczbę ich obrazów zamieszczonych w serwisie, nowości i uzupełnienia, inne adresy internetowych galerii oraz obrazy zaginione
  • Prezentowane dzieła zaopatrzone są notką zawierającą podstawowe informacje m.in. imię i nazwisko twórcy, rok lub lata powstania, technika, w której obraz został wykonany, wymiary, a także miejsce jego przechowywania
 Skarby Dziedzictwa Narodowego - http://dziedzictwo.polska.pl
  • Celem serwisu Skarby Dziedzictwa Narodowego jest umożliwienie szerszego dostępu do zasobów dziedzictwa narodowego oraz poszerzanie wiedzy społeczeństwa na ten temat poprzez prezentację wybranych, najcenniejszych zasobów polskich archiwów, bibliotek i muzeów
  • Serwis ten jest katalogiem zabytków polskiego dziedzictwa narodowego, udostępnianym w ramach portalu Polska.pl, przygotowanego i zarządzanego przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową (NASK)
  • Znajdziemy tutaj rękopisy, starodruki, pieczęcie, ryciny, mapy, fotografie i obrazy z różnych epok historycznych
  • Możemy tu wyszukiwać materiały standardowo poprzez indeks osobowy i geograficzny ,a także z wykorzystaniem katalogów: chronologicznego, typologicznego (np. pieczęcie, militaria), tematycznego i kolekcji (np. Najstarszy poczet królów Polski)
 Narodowe Archiwum Cyfrowe - http://www.nac.gov.pl
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe NAC jest centralnym archiwum państwowym i należy do sieci archiwów w Polsce, którą tworzą ponadto: 2 archiwa o charakterze centralnym (Archiwum Akt Nowych i Archiwum Główne Akt Dawnych) oraz 31 archiwów państwowych
  • NAC rozpoczęło swoją działalność w roku 2008 mając na celu gromadzenie i udostępnianie w wersji cyfrowej materiałów tworzących państwowy zasób archiwalny
  • Archiwum to gromadzi następujące typy dokumentów: fotografie, nagrania dźwiękowe, filmy oraz dokumenty elektroniczne
  • W ramach udostępniania materiałów archiwalnych on-line uruchomiona została usługa Zbiory NAC on-line. Można tu przeglądać różnorodne materiały archiwalne, wśród których jest bogata kolekcja fotografii obejmujących dzieje Polski od pierwszych lat XX wieku po czasy PRL oraz nagrania dźwiękowe-głównie audycje z Archiwum Polskiego Radia

Opracowała
Barbara Jackowska - nauczyciel bibliotekarz ZSMEiE w Toruniu
 Wykorzystano materiały:
  1. Biblioteki cyfrowe, serwisy i portale internetowe-nowe źródła informacji w pracy nauczyciela bibliotekarza. Materiały dla uczestników kursu. [kurs dla nauczycieli bibliotekarzy organizowany przez Bibliotekę Narodową w Warszawie]
  2. Informacje znajdujące się na poszczególnych stronach internetowych omawianych w niniejszej prezentacji

 Początek strony
 

 Teksty literackie i lektury w internecie

   Prezentacja multimedialna
 Staropolska On-line - www.staropolska.pl
  • Serwis naukowo-edukacyjny poświęcony dawnej literaturze polskiej
  • Prezentuje utwory od Średniowiecza do Baroku, a także opracowania dzieł oraz materiał ikonograficzny i dźwiękowy
  • Dział Konteksty zawiera teksty i opracowania nt. historii, filozofii, religii i sztuki dawnej Polski
  • Dział Tradycja gromadzi materiały z zakresu kultury starożytnej i biblijnej
  • Istnieje możliwość pobrania spisów literatury z zakresu omawianych zagadnień
  • Zamieszczone są linki do innych bibliotek cyfrowych
  • Wyszukiwanie możliwe poprzez wpisanie tylko nazwiska autora, tytułu lub dowolnego słowa z tekstu
 Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej - http://literat.ug.edu.pl
  • Serwis udostępniony w ramach projektu badawczo-naukowego "Biblioteka Literatury Polskiej w Internecie" realizowanego w ramach projektu UNESCO "Biblioteka Wirtualna Klasycznych Tekstów Literatury Świata"
  • Prezentuje znaczące utwory literatury polskiej wolne od praw autorskich w dniu 01.09.1999r.
  • Bogaty zasób tekstów literackich, w tym wielu lektur
  • Ponadto zamieszczone są tu biogramy autorów i materiał ilustracyjny np. portret pisarza czy reprodukcja pierwodruku dzieła
  • Przeszukiwanie zasobów jest możliwe przez indeks autorów i tytułów ułożonych w porządku chronologicznym
  • Istnieje możliwość kopiowania materiałów
 Biblioteka Internetowa Exlibris - http://exlibris.biblioteka.prv.pl
  • Zawiera zbiór literatury polskiej i obcej (głównie z XIX i XX w.) w formie e-booków. Baza zawiera także wiele lektur szkolnych
  • Wyszukiwanie książek odbywa się poprzez indeks autorski, tytułowy, lektur oraz wyszukiwarkę książek
  • Udostępniane są teksty dawne, jak i współczesne (za zgodą autora)
  • W celu zarządzania i czytania zbiorów jest do pobrania program Biblioteka w dziale Niezbędnik
 Wolne Lektury - http://wolnelektury.pl
  • Biblioteka internetowa zawierająca zbiór lektur szkolnych
  • Projekt realizowany przez Fundację Nowoczesna Polska od 2007 roku, przy współpracy z Biblioteką Narodową, która dostarcza teksty i krytyczne opracowania lektur szkolnych (teksty opracowane i opatrzone komentarzem)
  • Udostępnione są w formatach: html, odt, xtx, pdf
  • Wyszukiwanie w bazie poprzez następujące indeksy: autorzy, rodzaje, gatunki, epoki, motywy i tematy, rodziny motywów
 ebook.pl - http://ebook.pl/index.php?t=ebookdownload
  • Opracowaniem i udostępnianiem zajmuje się Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego
  • Znajdują się tu głównie teksty klasyki literatury polskiej w postaci e-booków zapisanych w formacie PRC
  • Po zainstalowaniu programu MobiReader można przeglądać je na komputerach PC, komputerach kieszonkowych oraz smartfonach
  • Brak możliwości wydrukowania tekstu
 Literatura.net.pl - www.literatura.net.pl
  • Jest to "port wydawniczy" z wirtualnym księgozbiorem. Zawiera książki z różnych dziedzin w tym literaturę piękną
  • Można korzystać po zalogowaniu się
  • Poszukiwać można poprzez katalog przedmiotowy i tematyczny oraz spis autorów i tytułów
  • Są tu nowości i pozycje nieobjęte prawem autorskim (te książki można bezpłatnie pobierać z katalogu gratisowego).
  • Pozostałe książki można pobierać z katalogu odpłatnego (po opłaceniu abonamentu)
 Skarby Literatury Polskiej - http://literatura.polska.pl/skarby/index.htm
  • Serwis znajdujący się w obrębie portalu Polska.pl
  • Baza zawiera wybrane zabytki literatury polskiej (w tym lektury szkolne)
  • Literatura udostępniana jest w układzie alfabetycznym wg. nazwisk twórców, jak również w układzie wg. epok, przy czym w obrębie każdej epoki można znaleźć chronologiczny układ dzieł
  • Istnieje możliwość pobierania lektur w formacie pdf
  • W celu dotarcia do tego serwisu z portalu Polska.pl wybieramy z menu Literatura i dalej Skarby Literatury Polskiej

Opracowała
Barbara Jackowska - nauczyciel bibliotekarz ZSMEiE w Toruniu
 Wykorzystano materiały:
  1. M. Kowalska: Literatura w polskich bibliotekach cyfrowych. Przegląd serwisów. "Biblioteka w Szkole" 2010 nr 1 s.15-16
  2. Biblioteki cyfrowe, serwisy i portale internetowe-nowe źródła informacji w pracy nauczyciela bibliotekarza. Materiały dla uczestników kursu. [kurs dla nauczycieli bibliotekarzy organizowany przez Bibliotekę Narodową w Warszawie]

 Początek strony
 

 Standardy oceny jakości pracy biblioteki szkolnej ZSMEiE w Toruniu

OBSZAR - BAZA (lokal, wyposażenie w środki techniczne i sprzęt, finanse)
STANDARD I. Lokal biblioteki spełnia oczekiwania użytkowników
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka posiada wystarczającą powierzchnię na zbiory?
  2. Czy w bibliotece jest oddzielna czytelnia?
  3. Czy w bibliotece znajduje się miejsce do pracy własnej bibliotekarza?
  4. Czy biblioteka znajduje się w miejscu łatwo dostępnym dla każdego użytkownika?
  5. Czy w bibliotece jest odpowiednie oświetlenie?
  6. Czy biblioteka posiada estetyczny wygląd?
  7. Czy w bibliotece są warunki do prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych?
STANDARD II. Wyposażenie biblioteki umożliwia optymalne korzystanie z niej
Wskaźniki:
  1. Czy w czytelni jest wystarczająca liczba miejsc dla zespołu edukacyjnego?
  2. Czy biblioteka posiada odpowiedni sprzęt dostosowany do rodzaju zbiorów?
  3. Czy każdy bibliotekarz ma oddzielne stanowisko do pracy?
  4. Czy w bibliotece znajduje się:
    1. kserokopiarka,
    2. drukarka,
    3. skaner,
    4. grafoskop,
    5. komputer multimedialny.
    6. telewizor,
    7. magnetowid?
  5. Czy biblioteka posiada dostęp do Internetu?
  6. Czy w bibliotece jest dostateczna ilość komputerów dla użytkowników?
STANDARD III. Praca biblioteki jest skomputeryzowana
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka posiada komputerową bazę danych zbiorów bibliotecznych?
  2. Czy w bibliotece udostępnianie zbiorów jest skomputeryzowane?
  3. Czy w bibliotece znajduje się komputer do indywidualnej pracy bibliotekarza?
  4. Czy w bibliotece znajduje się publicznie dostępny katalog komputerowy dla całości zbiorów?
STANDARD IV. Finanse zapewniają planowy rozwój biblioteki
Wskaźniki:
  1. Czy w budżecie szkoły jest określona pula na zakup zbiorów do biblioteki?
  2. Czy zakupy do biblioteki dokonywane są systematycznie i planowo?
  3. Czy potrzeby biblioteki uwzględniane są w planach szkoły?

OBSZAR - ZBIORY
STANDARD I. Struktura zbiorów biblioteki jest zgodna z wymogami i profilem nauczania w szkole
Wskaźniki:
  1. Czy w zbiorach występuje:
    1. księgozbiór podręczny,
    2. literatura piękna,
    3. lektury szkolne,
    4. podręczniki,
    5. literatura fachowa,
    6. literatura popularnonaukowa,
    7. literatura metodyczna,
    8. literatura pedagogiczno-psychologiczna,
    9. programy nauczania?
  2. Czy prowadzona jest prenumerata bieżących czasopism:
    1. fachowych,
    2. metodycznych,
    3. popularnonaukowych,
    4. młodzieżowych,
    5. pedagogiczno-psychologicznych?
  3. Czy w zbiorach występują dokumenty multimedialne?
  4. Czy biblioteka gromadzi dokumenty wypracowane w szkole (regulaminy, rozporządzenia wewnątrzszkolne, autorskie programy nauczania)?
  5. Czy w bibliotece gromadzone są informacje i materiały tekstowe o Toruniu i regionie?
  6. Czy biblioteka gromadzi dokumenty o przepisach i zmianach dotyczących prawa oświatowego?
  7. Czy w bibliotece znajdują się informatory wydawane przez ośrodki doradzywa metodycznego?
STANDARD II. Ewidencja i opracowanie zbiorów są prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami
Wskaźniki:
  1. Czy księgozbiór jest właściwie opracowany pod względem rzeczowym i technicznym?
  2. Czy prowadzone są księgi inwentarzowe dla poszczególnych rodzajów zbiorów?
  3. Czy prowadzona jest systematyczna i celowa selekcja księgozbioru?

OBSZAR - KADRA
STANDARD I. Kwalifikacje: W bibliotece pracuje wykwalifikowana kadra
Wskaźniki:
  1. Czy wszyscy pracownicy posiadają wykształcenie bibliotekarskie?
  2. Czy wszyscy pracownicy posiadają kwalifikacje pedagogiczne?
STANDARD II. Doskonalenie: Nauczyciele-bibliotekarze biorą udział w różnych formach doskonalenia zawodowego
Wskaźniki:
  1. Czy nauczyciele-bibliotekarze doskonalą się w zakresie stosowania technologii komputerowych?
  2. Czy nauczyciele-bibliotekarze biorą udział w szkoleniach wewnątrzszkolnych?
  3. Czy nauczyciele bibliotekarze biorą udział w szkoleniach zewnętrznych (kursach, warsztatach, szkoleniach metodycznych)?

OBSZAR - REKLAMA
STANDARD. Reklama wewnętrzna i zewnętrzna: biblioteka prowadzi świadomą i celową promocję swojej działalności w środowisku szkolnym i lokalnym
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka organizuje gazetki tematyczne i okolicznościowe?
  2. Czy biblioteka ma miejsce swojej stałej ekspozycji?
  3. Czy w bibliotece organizowane są konkursy czytelnicze?
  4. Czy biblioteka publikuje i rozpowszechnia swoje materiały (w formie biuletynów, gazetek, strony internetowej)?

OBSZAR - WSPÓŁPRACA
STANDARD I. Biblioteka współpracuje w szkole
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka uczestniczy w tworzeniu programu wychowawczego, programu rozwoju szkoły, wewnątrzszkolnego systemu oceniania?
  2. Czy biblioteka konsultuje z nauczycielami wykaz potrzebnej literatury przedmiotowej?
  3. Czy biblioteka współpracuje z organizacjami szkolnymi w organizowaniu konkursów, imprez szkolnych?
  4. Czy biblioteka współpracuje z wychowawcami i pedagogiem szkolnym?
STANDARD II. Biblioteka współpracuje ze środowiskiem lokalnym
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka współpracuje z innymi bibliotekami w realizacji swoich zadań:
    • z Biblioteką Pedagogiczną,
    • z Biblioteką UMK,
    • z Książnicą Kopernikańską,
    • z bibliotekami innych szkół?
  2. Czy biblioteka współpracuje z placówkami kultury:
    • czy ma informacje o aktualnym repertuarze teatrów, kin itp.,
    • czy ma informacje o pracy muzeów (godziny otwarcia, aktualne ekspozycje),
    • czy ma informacje o formach zajęć proponowanych przez domy kultury, muzea,
    • czy organizuje wyjścia na imprezy kulturalne?
STANDARD III. Biblioteka szkolna współpracuje z innymi instytucjami
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka poszukuje sponsorów do finansowania zakupów książek i sprzętu?
  2. Czy biblioteka współpracuje z księgarniami i domami książki?
  3. Czy biblioteka współpracuje ze stowarzyszeniami i związkami zawodowymi?
  4. Czy biblioteka współpracuje z ośrodkami prowadzącymi doskonalenie i doradztwo zawodowe?

OBSZAR - ORGANIZACJA PRACY BIBLIOTEKI
STANDARD I. Biblioteka efektywnie planuje swoją pracę
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka posiada plan pracy na bieżący rok szkolny?
  2. Czy plan pracy biblioteki jest skorelowany z planem dydaktyczno - wychowawczym szkoły?
  3. Czy został opracowany przydział czynności dla poszczególnych bibliotekarzy?
  4. Czy biblioteka przygotowuje coroczne sprawozdanie ze swojej pracy?
  5. Czy dokumentacja biblioteki jest prowadzona zgodne z obowiązującymi zarządzeniami?
STANDARD II. Zbiory biblioteki są dostępne
Wskaźniki:
  1. Czy biblioteka jest otwarta w godzinach zajęć dydaktycznych?
  2. Czy liczba zatrudnionych bibliotekarzy odpowiada potrzebom?
  3. Czy biblioteka posiada opracowane regulaminy korzystania ze zbiorów?
  4. Czy regulaminy są znane użytkownikom biblioteki?

OBSZAR - WARSZTAT INFORMACYJNY BIBLIOTEKI
STANDARD I. Biblioteka posiada katalogi i kartoteki
Wskaźniki:
  1. Czy w biblioteka posiada:
    • kartkowy katalog alfabetyczny,
    • kartkowy katalog rzeczowy,
    • kartotekę bibliograficzną,
    • kartotekę tekstową,
    • zautomatyzowany katalog zbiorów?
STANDARD II. Biblioteka dysponuje księgozbiorem podręcznym
Wskaźniki:
  1. 1. Czy księgozbiór podręczny zawiera aktualne:
    • encyklopedie ogólne,
    • encyklopedie dziedzinowe,
    • słowniki,
    • poradniki,
    • leksykony?
STANDARD III. Biblioteka posiada dostęp do Internetu
Wskaźniki:
  1. Czy czytelnicy mają w bibliotece możliwość wyszukiwania informacji w Internecie?
  2. Czy biblioteka posiada adresy stron WWW związanych z edukacją?
STANDARD IV. Warsztat informacyjny spełnia oczekiwania użytkowników
Wskaźniki:
  1. Czy nauczyciele-bibliotekarze znają potrzeby użytkowników?
  2. Czy nauczyciele otrzymują w bibliotece potrzebne informacje?
  3. Czy uczniowie znajdują w bibliotece potrzebne im informacje?

OBSZAR - PRACA PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKI
STANDARD I. Nauczyciele bibliotekarze prowadzą zajęcia dydaktyczno - wychowawcze
Wskaźniki:
  1. Czy nauczyciele bibliotekarze realizują ścieżkę "Edukacja czytelnicza i medialna"?
  2. Czy nauczyciele bibliotekarze uczestniczą w realizacji innych ścieżek międzyprzedmiotowych?
STANDARD II. Biblioteka wspiera ucznia w dziedzinie kształcenia, stwarza warunki do rozwoju zainteresowań i samokształcenia ucznia
Wskaźniki:
  1. Czy uczeń potrafi samodzielnie korzystać z warsztatu informacyjnego biblioteki?
  2. Czy biblioteka uczy posługiwania się wydawnictwami informacyjnymi (encyklopedie, słowniki)?
  3. Czy uczeń potrafi samodzielnie wyszukiwać informacje w komputerowej bazie danych biblioteki?
  4. Czy biblioteka wspomaga przygotowanie uczniów do olimpiad i konkursów?
  5. Czy nauczyciel-bibliotekarz pomaga uczniom w dotarciu do potrzebnych materiałów?
Cele wewnętrznego mierzenia jakości pracy biblioteki:
  • usprawnienie działalności biblioteki szkolnej;
  • poprawa wizerunku biblioteki szkolnej;
  • satysfakcja i zadowolenie użytkowników;
  • realizacja wizji i misji: przygotowanie do pełnego uczestnictwa w życiu i społeczeństwie informacyjnym.
Harmonogram działań:
  1. Określenie wizji i ustalenie misji biblioteki.
  2. Opracowanie standardów i wskaźników jakości działania dla podstawowych obszarów działalności biblioteki.
  3. Określenie narzędzi badania jakości (rozmowy i wywiady, ankiety, arkusze obserwacji).
  4. Badanie potrzeb użytkowników oraz konfrontowanie wyników z ofertą usług bibliotecznych.
  5. Analiza SWOT dla biblioteki.

 Początek strony
 

 Zasady sporządzania bibliografii załącznikowej i przypisów dokumentów drukowanych i elektronicznych

Zasady sporządzania przypisów dokumentów drukowanych zgodnie z normą PN - ISO 690:2002

Wydawnictwa zwarte (książki do trzech autorów, prace zbiorowe)

Elementy obowiązkowe opisu zaznaczono pogrubioną czcionką. W opisach bibliograficznych dokumentów elementy nieobowiązkowe zapisano kursywą.
Odpowiedzialność główna. Tytuł. Odpowiedzialność drugorzędna (redaktor, tłumacz itp.). Wydanie. Miejsce wydania: wydawca, rok wydania. ISBN

Np.:
Fredro Aleksander: Śluby panieńskie. Wyd.6. 1983. ISBN 83-04-01453-X

Praca zbiorowa:
Literatura polska i rosyjska przełomu XIX/XX wieku. 1978.
Słownik literatury popularnej. Pod red. T. Żabskiego. Wrocław 1997. ISBN 83-7091-039-4

Opis fragmentu w wydawnictwie zwartym (czyli określone strony lub rozdział książki)
Odpowiedzialność główna. Tytuł dokumentu macierzystego. Wydanie. Numeracja części. Odpowiedzialność drugorzędna. Miejsce wydania: wydawca, rok wydania. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego

Np.:
Sadowska Janina: Instrukcja tematowania i katalogu przedmiotowego. 1991, s. 78-88
Saniewska Danuta: Nowe vademecum nauczyciela bibliotekarz. Warszawa 2000. Kartoteka, s. 70-71

Opis artykułu w wydawnictwie zwartym (niezależna część pracy zbiorowej)
Odpowiedzialność główna dotycząca artykułu. Tytuł artykułu. Odpowiedzialność główna dokumentu macierzystego poprzedzona przyimkiem "In" lub "W". Tytuł dokumentu macierzystego. Wydanie. Miejsce wydania: wydawca, rok wydania. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego (oznaczenie tomu, strony)

Np.
Kołodziejski Stanisław: Pradzieje. W: Kronika Polski. Wyd.2. 2000, s. 11-38
Tymińska Agnieszka: Zasady utrzymywania czystości w magazynach bibliotecznych i w księgozbiorach. W: Działania profilaktyczne w bibliotece. Wskazówki metodyczne. Red. Ewa Stachowska. Warszawa: Wydawnictwo SBP, 1998, s. 14-16

Wydawnictwa ciągłe

Czasopismo jako całość
Tytuł. Odpowiedzialność. Wydanie. Oznaczenie zeszytu (rok, rocznik, numer). Miejsce wydania: wydawca, rok wydania. Seria. Uwagi. ISSN

Np.:
Biblioteka w Szkole. Miesięcznik nauczycieli bibliotekarzy.1999 nr 1 ISSN 0867-5600

Artykuł w wydawnictwie ciągłym.
Odpowiedzialność główna. Tytuł artykułu. Odpowiedzialność drugorzędna Tytuł czasopisma. Wydanie. Lokalizacja w obrębie czasopisma (rok, oznaczenie zeszytu, paginacja fragmentu)

Np.:
Klanowska Krzysztofa: Czasopisma elektroniczne. "Bibliotekarz" 2002 nr 10 s. 6
Rozwadowski Piotr: Tajemniczy U-boot. "Mówią wieki" 2002 nr 1 s. 52-53

Wybrane dokumenty elektroniczne

Zasady sporządzania opisów zgodnie z normą PN - ISO 690-2:1999

Elektroniczne wydawnictwa zwarte (książki), bazy danych i programy komputerowe. Elementy obowiązkowe podano drukiem pogrubionym
Odpowiedzialność główna. Tytuł. Typ nośnika. Odpowiedzialność drugorzędna. Kolejność wydania/ wersji. Miejsce wydania: wydawca, data wydania. Data aktualizacji/ nowelizacji. [Data dostępu*]. Seria. Uwagi. Warunki dostępu*. Numer znormalizowany
* element obowiązkowy dla dokumentów on-line, dla pozostałych fakultatywny

Przykład:

Paryska Z., Paryski W.: Wielka encyklopedia tatrzańska [CD-ROM]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12863-4
Sekretariat Europejski [on-line]. Warszawa: Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, 2002 [dostęp 12 grudnia 2003]. Dostępny w Word Wide Web: http://www.cie.gov.pl

Fragmenty wydawnictw zwartych
Autor. Tytuł [typ nośnika]. Kolejność wydania/ wersji. Miejsce wydania: wydawca, data wydania. Data aktualizacji [data dostępu*]. Tytuł fragmentu. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego. Warunki dostępu*. ISBN/ISSN

Przykład:
Helin A.: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe [CD-ROM]. Gdańsk: ODDK, [2003]. 4.2 Bilans

Artykuły w wydawnictwach zwartych
Autor artykułu. Tytuł artykułu. In Autor/ autorzy książki. Tytuł [typ nośnika]. Kolejność wydania. Miejsce wydania: wydawca, data wydania. Data aktualizacji [data dostępu*]. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego. Warunki dostępu*. ISBN/ISSN.

Przykład:
Krawczyk T.: Jak państwa członkowskie UE wspierają małę i średnie przedsiębiorstwa? In Infor. pl [on-line]. Warszawa: Grupa Wydawnicza Indor, 2003 [dostęp 20 grudnia 2003]. Serwisy tematyczne: Unia Europejska. Dostępny w Word Wide Web: http://www.infor.pl/podatki/

Elektroniczne wydawnictwa ciągłe (czasopisma) opisywane w całości
Tytuł czasopisma [typ nośnika]. Wydanie. Miejsce wydania : wydawca, data ukazania się czasopisma. [data dostępu*] Seria. Uwagi. Warunki dostępu* Numer znormalizowany (ISSN).
* element obowiązkowy dla dokumentów on-line, dla pozostałych fakultatywny

Przykład:
EBIB Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy [online].[Warszawa]: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich K[omisja] W[ydawnictw] E[elektronicznych], 1999 [dostęp 20 grudnia 2003]. Dostępny w Word Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/. Miesięcznik. ISSN 1507-7187

Artykuł w czasopiśmie elektronicznym
Autor artykułu. Tytuł artykułu. Tytuł czasopisma [typ nośnika]. Wydanie. Oznaczenie zeszytu. Data aktualizacji [data dostępu*], lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego. Warunki dostępu*. ISSN.

Przykład:
Stępniak J.: Konsorcjum Elsevier - sposób na dostęp do czasopism elektronicznych. In EBIB Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy [0n-line]. 2002 nr 5 (34) [dostęp 20 grudnia 2003]. Dostępny w Word Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/2003/34stepniak.php. ISSN 1507-7187.

Biuletyny elektroniczne, strony internetowe, system elektronicznego komunikowania się (forum, lista dyskusyjna i inne) w całości
Tytuł [typ nośnika]. Miejsce wydania: wydawca, data wydania [data dostępu*]. Warunki dostępu*.
* obowiązkowe dla dokumentów on-line, dla pozostałych fakultatywny

Przykład:
Biblio-L [on-line]. Poznań: Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu [dostęp 20 grudnia 2003]. Dostępny w Internecie: mailto:listserw@LIST4FD3.PML.

Przykład opisu strony internetowej
Annual report for the year 2001-2002 [online]. Cambridge: The University of Cambridge Library, 2004 [dostęp: 06-05-2004]. Dostępny w Internecie: http://www.lib.cam.ac.uk/About/annual_report_2001-2.pdf


Dodatkowe informacje dotyczące zasad sporządzania bibliografii załącznikowej można uzyskać na stronach internetowych:
http://bg.p.lodz.pl/dyplom.htm
http://ebib.oss.wroc.pl/zasady.php

 Początek strony
 

 Osobliwości książkowe biblioteki szkolnej ZSMEiE

Osobliwości książkowe biblioteki szkolnej ZSMEiE
     W trakcie sporządzania komputerowej bazy danych zbiorów naszej biblioteki wyselekcjonowano książki wydane przed 1939 rokiem.Zostały one opatrzone sygnaturą określoną terminem: "Wydanie przedwojenne" i umieszczone na osobnych półkach w czytelni. Aktualnie trwają prace nad sporządzeniem bibliografii tych wydań. Spośród nich wybrane zostały 3 książki różniące się od pozostałych, które zostaną przedstawione w niniejszym opracowaniu. Cechą najbardziej wyróżniającą je spośród pozostałych wydań z tego okresu jest ich szata zewnętrzna i format. Jedną z tych 3 książek, które chciałabym tu przedstawić jest Album Grottgera - Wieczory zimowe. Z danych na karcie tytułowej wynika, że miejscem wydania książki jest Wiedeń, a wydawcą Franciszek Bondy określany tu jako "nakładca". Książka ma wymiary 50x35 cm. W sztywnych okładkach oprawionych w płótno koloru bordo, umieszczone zostały luźne karty z reprodukcjami obrazów Artura Grottgera. Tylna okładka posiada zagięte do środka skrzydełka zabezpieczające karty przed wypadaniem. Okładka zewnętrzna jest bogato zdobiona. W centralnym punkcie umieszczono stylizowanie przedstawioną srebrnym kolorem pracownię malarską. Wokół znajdują się tłoczone i wypełnione ciemną farbą ornamenty typu arabeska. Tylną okładkę pokrywa jednobarwne płótno z wytłoczonym po brzegach ornamentem - arabeską. Na samym dole znajduje się wytłoczony napis: "Karol Scheibe przedtem F. Gogl. Wiedeń" Na odwrocie karty tytułowej znajduje się spis treści tj. tytuły 30 zamieszczonych tu reprodukcji. W naszym egzemplarzu nie zachowały się wszystkie. Brakuje czterech spośród wymienionych. Są to: "Córka Popiela", "Ecce Homo", "Matka Bolesna" i "Obrona". Wstęp dotyczący zamieszczonych tu reprodukcji dzieł Grottgera jak też samego autora napisał Alfred Szczepański. Na końcu tekstu tego wstępu jest zamieszczona data "Wiedeń, 1892". Trudno jednoznacznie stwierdzić czy w tym roku książka ta została wydana. Nigdzie też w tym egzemplarzu nie umieszczono informacji o roku jej wydania. O książce tej autor wstępu napisał, że "Wiecz ory zimowe", obrazy niegdyś po większej części rysowane z intencją ofiarowania narzeczonej wprowadzają nas niejako do wewnętrznej, duchowej pracowni artysty. W naszym egzemplarzu zachowało się 26 reprodukcji obrazów Artura Grottgera i są to:
  • Portret własny Artura Grottgera
  • Portret malarza Tepy
  • Głowa starca
  • Pod figurą
  • Cygan
  • Slepy grajek
  • Zygmunt August i Barbara
  • Laguny weneckie
  • Pielgrzym
  • Kolenda(!)
  • Przed grobowcem Kościuszki
  • Pod murami więzienia
  • Bajki
  • Na chórze
  • Przygody wojenne
  • Kometa - motyw wykończony w serii Wojna
  • Ogród Saski - rok 1861
  • Podczas bitwy
  • Pościg wśród walki
  • Na bagnety
  • Po walce
  • W drodze do Syberii
  • Pochód na Syberyę(!)
  • Ciosanie krzyża
  • W Syberyi(!)
  • W minach - motyw tego obrazu odnajdujemy w Lituanii
Nadszedł czas, aby w tym miejscu zamieścić krótki rys biograficzny samego mistrza. Artur Grottger urodził się w 1837 roku w Ottynowicach na Podolu, zmarł w 1867 r. w Amelie - les - Bain we Francji. Grafik i malarz, autor kilku cyklów rysunkowych kredkowych jak: Warszawa I i 2, poświęconych stolicy z okresu przed powstaniem styczniowym, Polonia i Lituania ukazujących sceny z powstania i wreszcie cyklu Wojna, powstałego w latach 1866-1867. Styl Grottgera oparty na spóźnionych tradycjach neoklasycyzmu nie wnosił większych wartości do rozwoju sztuki polskiej, ale jego rysunki posiadały ogromną siłę oddziaływania i zdobyły sobie popularność głównie dlatego, że artysta przedstawiał aktualne, tragiczne wydarzenia z życia narodu. Sztuka Grottgera wymaga od widza zaangażowania patriotycznego i odczucia nastrojów klęski narodowej 1863 roku. Utalentowany artysta żył na emigracji w nędzy i zmarł zbyt młodo, by mógł rozwinąć swoje zdolności twórcze. Grafiki Grottgera posiadają wszystkie większe muzea w Polsce. (Notatka biograficzna oprac. na podst.: Trzeciak P., 250 razy o sztuce polskiej, Warszawa, NK, 1967,s. 80)
     Kolejna z prezentowanych książek to: Kazanie Skargi, w której zamieszczone zostały reprodukcje obrazu Jana Matejki (w całości jak i wybrane fragmenty). Tekst napisał Tadeusz Jaroszyński.Książka została wydana w Warszawie w 1913 roku przez Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem(!). Książka o wymiarach 50 x 38 cm licząca 16 stron, obłożona jest w tekturowe okładki. Na okładce zewnętrznej, w centralnym punkcie umieszczono tytuł: Jan Matejko Kazanie Skargi, a wokół okładkę zdobią florystyczne elementy w oliwkowym kolorze na szarym tle. Tylna okładka jest w jednobarwnym szarym kolorze. Ze wstępu dowiadujemy się, że to co artysta przedstawił na obrazie nie jest żadnym z ośmiu kazań sejmowych Skargi. Kaznodzieja głosił je bowiem w czasie sejmu warszawskiego w roku 1577 w kościele św. Jana w Warszawie, a scena namalowana przez Matejkę ma za tło architekturę kaplicy św. Stanisława w katedrze krakowskiej. Kazanie Skargi to - jak pisze T. Jaroszyński - niewątpliwie najdoskonalszy obraz Jana Matejki. Został wystawiony w Salonie Paryskim w roku 1864 i zdobył wielki medal złoty, co zwróciło powszechną uwagę na osobę autora, a jednocześnie na całą naszą twórczość w zakresie sztuk plastycznych. Książka dotycząca omawianego obrazu J. Matejki, jak już zostało wspomniane wcześniej, zawiera oprócz reprodukcji całego obrazu Kazania Skargi także wybrane i powiększone fragmenty oszczególnych postaci z obrazu. Są to: 1)Skarga, 2)Radziwiłł-Zebrzydowski-Stadnicki, 3)Anna Jagiellonka i Halszka Ostrogska, 4)Zygmunt III, 5)Jan Zamoyski.
     Trzecią i zarazem ostatnią z przedstawianych tu książek są: Dzieje cywilizacyji(!) w Polsce:obrazy i tekst Jana Matejki z przedmową Władysława Wankiego. Została wydana przez Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem(!),w 1911 roku, w Warszawie. Książka o wymiarach 48 x 37 cm oprawiona jest w płótno ,w kolorze grafitowym, a na zewnętrznej okładce, w jej lewym górnym rogu umieszczony został portret Matejki. W środku tekstu znajdujemy drugą kartę tytułową z następującymi danymi: Dzieje cywilizacyi(!) w Polsce. Obrazy i tekst Jana Matejki. Wstęp Władysława Wankiego. Zakończenie Ernesta Łunińskiego. Zeszyt drugi, Warszawa, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem(!), 1912. Na końcu tekstu zamieszczony jest Spis osób z objaśnieniami Matejki do Dziejów cywilizacyi(!) w Polsce. Autor wstępu zaznacza, że Matejko zawsze skąpy w słowach, w tym wypadku przerwał swe milczenie i do Dziejów... sam napisał komentarz. Książka liczy łącznie 41 nieliczbowanych stron i oprócz tekstu zawiera 12 reprodukcji obrazów Jana Matejki. (...) Cykl małych płócien Dzieje cywilizacyi(!) w Polsce podjęty był z myślą namalowania z nich w przyszłości wielkich obrazów. Matejko chciał dać społeczeństwu plastyczny całokształt dziejów naszych. Wierzył, że nie można lepiej trafić do wyobraźni społeczeństwa, jak właśnie drogą malarskiego, niemal namacalnego przedstawienia tych zdarzeń, które stanowiły punkty zwrotne w naszej przeszłości...(ze wstępu). Spis reprodukcji tych płócien zamieszczonych w naszym woluminie przedstawia się następująco:
  • Zaprowadzenie chrześcijaństwa
  • Koronacja pierwszego króla
  • Przyjęcie Zydów
  • W Lęczycy pierwszy sejm - spisanie praw - ukrócenie rozbojów
  • Klęska Legnicka - odrodzenie
  • Powtórne zajęcie Rusi - bogactwo i oświata
  • Założenie Szkoły Głównej przeniesieniem do Krakowa ugruntowane
  • Chrzest Litwy
  • Wpływ Uniwersytetu na kraj w wieku XV - nowe prądy- hussytyzm i humanizm
  • Złoty wiek literatury w wieku XVI - reformacja - przewaga katolicyzmu
  • Potęga Rzeczypospolitej u zenitu - złota wolność - elekcja
  • Konstytucja 3 Maja - Sejm Czteroletni - Komisja Edukacyjna - rozbiór
Batory pod Pskowem, Kazanie Skargi, Chmielnicki, Wernyhora i Rejtan dopełniają niedopowiedzeń Dziejów...A teraz kilka słów o autorze omawianych dzieł. Sam mistrz Matejko urodził się i zmarł w Krakowie (1838-1893).Jest najwybitniejszym przedstawicielem malarstwa historycznego. Dzieła Matejki cieszą się dużą popularnością do dziś. Jego olbrzymie rozmiarami obrazy, ukazujące ważne chwile w dziejach narodu, zaczęły powstawać po klęsce powstania 1863 roku. Kazanie Skargi ukończył w 1864 roku, gdy zdawało się, że Polska i polskość przestały definitywnie istnieć. Wizja przeszłości narodu ukazana przez Matejkę była zgodna z ówczesnymi potrzebami społecznymi i dlatego przyniosła artyście nieśmiertelną sławę. Oryginalne egzemplarze książek omawianych w tym opracowaniu można oglądać w czytelni biblioteki szkolnej. Książka pięknie wydana zawsze będzie wzbudzać doznania estetyczne w sferze ducha, a w dobie Internetu kształtować właściwe postawy człowieka wobec niej. Należy zatem korzystać z każdej możliwości prezentowania takich książek młodzieży szkolnej. Na podkreślenie zasługuje fakt, że odkąd człowiek zaczął tworzyć pierwsze kodeksy, a jeszcze wcześniej tabliczki gliniane czy zwoje papirusowe, starał się udoskonalać i upiększać ich formę. Dowodem tego są zachowane egzemplarze, przechowywane w specjalnych magazynach bibliotecznych na całym świecie.

Materiały wybrała i opracowała
Barbara Jackowska

 Początek strony
© Biblioteka ZSMEiE - ©2011     Design by Szablony.Maniak.Pl